prowadzenie strony
i zdjęcia:
Stefan Kurzawiński
W KAZIMIERZU DOLNYM
Konrad Nawrocki
Leszek Długosz
© Copyright by
|
|
GALERIA: Edmund Bartłomiejczyk, Konstanty M. Sopoćko, Kazimierz Wiszniewski.
ARTYKUŁY: ANNA TUROWICZ. Kazimierz Dolny w twórczości Jana Gotarda.
Jan Zygmunt Gotard (1898 - 1943), zmarły tragicznie podczas wojny malarz, grafik, rysownik, uczeń Konrada Krzyża-nowskiego, student Tade-usza Pruszkowskiego
i Władysława Skoczylasa, później asystent Prusz-kowskiego w Akademii Sztuk Pięknych, był jedną z najbardziej wyrazistych indywidualności grupy. Rozproszony, fragmenta-rycznie zachowany dorobek, a także anegdoty, w które obfituje jego życiorys, składają się na obraz oryginalnego, bezkompromisowego, artysty, tworzącego pod wpływem silnego imperatywu wewnętrznego. Niezwykła barwność jego osobowości, poczucie humoru i talent, głęboko zapadły
w pamięć kolegom, którzy po latach często czynili go bohaterem wspomnień. Oprócz uzdolnień plastycznych Gotard posiadał talent organizatorski a także literacki: był współautorem dowcipnego programu Garden Party Monstre jak również kolejnej studenckiej zabawy, które odbyły się
w latach 1924 - 1925 w Kazimierzu. Wraz z Zamoyskim
i Podoskim pisał teksty słynnych szopek SSP, ponadto
z Zamoyskim stworzył statut Bractwa. Zarówno jako twórca jak i organizator był jednym z ważniejszych członków grupy.
Trzon malarstwa Gotarda stanowił portret oraz studium portretowe ujęte w formę rodzajową. Dla wczesnego okresu twórczości najbardziej charakterystyczne sš tematy fantastyczne, realizowane głównie w grafice i rysunku, później w malarstwie olejnym. W oeuvre artysty obecny jest również pejzaż, wbrew tendencji panującej w Bractwie traktowany marginalnie, tematyka religijna, podejmowana na użytek przyjaciół, martwa natura, głównie w rysunku a także tematy historyczne.
Działalność twórcza Gotarda dzieli się na cztery okresy: pierwszy, zawierający się w latach 1923 - 1926, związany jest z nauką w SSP i poszukiwaniem własnych środków artystycznego wyrazu. |
|
Artysta ukończył studia
w 1927 roku, jednak prace powstałe pod ich koniec prezentują w pełni skrystalizowany styl i przynależą do następnego etapu - okresu tenebrystycznego, zamykającego się w latach 1927
- 1929. Obrazy z tego czasu odznaczają się ciemną tonacją, precyzyjnym rysunkiem oraz ostrym światłem, którego snop wydobywa najważniejsze elementy przedstawienia.
Rok 1929 jest w twórczości Gotarda datą graniczną, niektóre
z powstałych wówczas przedstawień przynależą do okresu tenebrystycznego, inne otwierają kolejny etap - świetlisty, obejmujący lata 1929 - 1936. Prace wówczas powstałe wyróżniają się stonowaną, niemal monochromatyczną kolorystyką w odcieniach brązu a także specyficznym sposobem modelunku, w którym jasne światło zaciera kontury, dematerializując ludzi i przedmioty.
Lata 1937 - 1943 zamykają artystyczny życiorys twórcy, okres ten, w przeciwieństwie do poprzednich, nie jest jednolity. Twórczość Jana Gotarda trudno przyporządkować któremuś z licznych nurtów sztuki dwudziestolecia międzywojennego, powszechne określanie jej mianem typowej dla kierunku uprawianego przez Bractwo św. Łukasza wydaje się dość powierzchowne i nie do końca usprawiedliwione. Najbardziej charakterystyczną jej cechą jest wirtuozeria techniczna. Mistrzowskie opanowanie warsztatu artysta osiągnął dzięki niezwykłej dyscyplinie i cierpliwości, malował z pasją
i z całkowitym oddaniem, spędzając nad obrazem całe miesiące. Od najwcześniejszych lat jego prace cechowało upodobanie do dziwności i brzydoty, anegdotyczny wręcz pocišg do tego co tajemnicze i mroczne. Być może na taką wizję świata miała wpływ nieuleczalna choroba epilepsja.
W dużym stopniu chorobą wytłumaczyć można również skłonność Gotarda do groteski. Formalnych pierwowzorów jego dzieł należy szukać przede wszystkim w twórczości XV
- wiecznych mistrzów niderlandzkich, włoskich, francuskich,
w sztuce niemieckiego i włoskiego renesansu a także
w twórczości XVII wiecznych Holendrów, Flamandów
i naśladowców Caravaggia z całej Europy. Wobec zarzutów imitowania ikonografi i stylu starych mistrzów, artysta, podobnie jak inni Łukaszowcy starał się przełamać paseistyczny charakter dzieł, ..... Całość w wydaniu drukowanym Brulionu
|
|
|
|
NR1
)
)
)
)
)